ҚАЗАҚСТАНҒА КҮШТЕП ҚОНЫС АУДАРҒАН ҰЛТТАР ТАРИХЫ ("Қазақ тарихы" ғылыми журналы, 2024)
Кеңестік кезеңде үстемдік құрған тоталитарлық жүйе көптеген ұлттар менэтникалық топтарды тарихи отанынан күштеп көшіріп, олардың бірлігі мен тұтастығына, мәдени-әлеуметтік дамуына орасан зор зиянын тигізіп, идеологиялық өктемдік жасау (диктат) саясатынжүргізді. Кеңестік басшылар орталық саяси билікті нығайту мақсатында Қырым халқынанеміс басқыншыларымен белсенді ынтымақтастық орнатты деген айып тағып, Орталық Азиятерриториясына күштеп депортация жасаған болатын. Қырым түбегі КСРО-ның негізгі туристікорталығы және саяси маңыздылығы жоғары аймақтардың бірі болды.Осы негізде жазылған бұл ғылыми мақалада Қырым түбегіндегі халықтың депортацияланғанғадейінгі жағдайы, Қырымдағы қала атауларының өзгеріске ұшырауы, күштеп қоныс аударупроцесінің қалай жүзеге асқандығы туралы тарихи мәліметтер архив деректері негізіндеұсынылған. Қазақстан территориясына ұлттарды күштеп қоныс аударудың зиянды тұстары менқазақ халқының ұлттық құрамына тигізген әсері талданған.ХХ ғасырдың екінші жартысында қырым халықтарының отанына қайтып оралуы үшін жасағанталпыныстары, халықтың Қазақстан аумағына қоныс аударғаннан кейінгі әлеуметтік экономикалықжағдайы, олардың Қазақстан қоғамының бүгінгі дамуына қосқан үлесі қарастырылған.Мақаланы деректік тұрғыда зерттеу барысында архив деректері басшылыққа алынды. Сондай-ақ, ғылыми деректерді талдау және синтездеу, тарихи-салыстырмалы талдау, классификациялау(топтау), жүйелеу т.б. тарихи ғылыми әдістері қолданылды.